[wpa_toolbar]

Palmowy zwyczaj

Data Publikacji: 23.03.2013
Udostępnij:

Zwyczaje związane z obchodem Wielkiejnocy rozpoczynają się od Niedzieli Palmowej, dawniej zwanej w Polsce Wierzbną lub Kwietną. Etnografie twierdzą, że zwyczaj przystrajania rózg wierzbowych lub leszczynowych, gałązkami bukszpanu, cisu, kolorowymi wstążkami jest starosłowiański i łączy się z pradawnym świętem wiosny obchodzonym blisko Świąt Wielkiejnocy.

„Otóż Wierzbna, otóż Kwietna

Zawitała nam Niedziela

Do Świątyni gronem wszystkiem

Idą młodzi, idą starzy

Różdżkę wierzby z młodym listkiem

Niosą święci do ołtarzy … „(Wł. Syrokomla: Dni pokuty i zmartwychwstania)

Polska palma składa się z gałązek wierzbowych i leszczynowych, a według starosłowiańskiej tradycji, która długo utrzymywała się, wierzbowe gałązki służyć miały za narzędzie magicznych zabiegów mających zapewnić zdrowie, płodność i bogactwo.

W różnych regionach była ustalona tradycja jaki zestaw gałązek ziół ma być użyty, nie powinny zawierać gałązek topoli, według starych polskich legend żadne drzewo nie chciało użyczyć Judaszowi swoich gałęzi na jego zbrodniczy zamiar, jedynie topola ofiarowała swoje konary i od tej pory drży przed Panem Bogiem. Polacy zawsze przypisywali palmie właściwości lecznicze i czarodziejskie. I dlatego po powrocie z kościoła święconymi palmami chłostano się dla zdrowia (na podst. H.Szymanderskiej, Polskie tradycje świąteczne, Świat Książki 2003, s. 189-196)

„Z niepamiętnych czasów świata

Taki zwyczaj trwa radośnie

I syn ojca i brat brata

Poświęconą różdżką chłośnie.

Skąd to poszło? – nikt nie zbada

Nikt po księgach nie odszuka

Od pradziada do pradziada

Poszedł zwyczaj na prawnuka …”

(Wł. Syrokomla, Dni pokuty i zmartwychwstania)

Drugim zwyczajem związanym z Palmą Niedzielną jest połykanie pączków gałązki wierzbowej, co miało zapobiec chorobom gardła, płuc i innym bólom.

Dębowy Chrystus – to jeszcze jeden palmowy staropolski zwyczaj panujący aż do XX wieku „Ubierano jednego z gospodarzy na wzór Chrystusa Pana, wsadzano go na osła i wśród wesołych okrzyków i śpiewów, prowadzono do drzwi kościoła, gdzie słano mu pod nogi gałązki wierzby kwitnącej”.

W dawnej Polsce w Niedzielę Palmową – klasztory i plebańskie szkółki wystawiały widowiska pasyjne,pełne wzruszeń i nauk.

Najsłynniejsze są palmy Kurpiowskie, strzeliste, kwiatowe: pień ściętego drzewka (jodły, świerka), któremu pozostawiono zielony czub oplata się na całej długości widłakiem, rozchodnikiem, bukszpanem, zdobi się bibułkami, kwiatami, długimi wstęgami. Kurpie wierzą, że dzięki smukłym palmom ich dzieci będą również wysokie.

Dziś obchody Niedzieli Palmowej są proste, kupujemy najczęściej palemki, idziemy do kościoła po ich święcenie, a sami robimy je z wierzbowych gałązek ozdobionych baziami i bukszpanem, są jeszcze wsie, gdzie palmy wielkanocne przygotowuje się własnoręcznie, kilkumetrowe, organizuje się konkursy, tak jak nasza biblioteka. Już po raz czwarty odbył się konkurs na Rodzinną Palmę Wielkanocną, ogółem wpłynęło 38 prac.

Komisja miała niełatwe zadanie, gdyż wszystkie były starannie wykonane, a przede wszystkim tyle radości nam i czytelnikom wniosły, gdyż za oknem zima, nic nie robiąca z faktu, że już mamy prawie wiosnę.

W bibliotece poczytać więcej o Świętach Wielkanocy można sięgając po książki:

R.Hryń – Kuśmierek: Zwyczaje obrzędy, rok Polski

H.Szymanderska : Kuchnia postna, przepisy domowe

H.Szymandersk: Polskie tradycje świąteczne

H.Szymanderska :Wielkanoc

Oceniono oryginalność, przyrodnicze elementy, kolorystykę, wielkość …

wszystkie palmy nam się podobały i dlatego postanowiliśmy rozdzielić nagrody na różne kategorie

I miejsce

Rodzina Salawów

Katarzyna Hercuń

II miejsce

Wojciech Dąbrowicki

Rodzina Adamów

III miejsce

Dominik Feliński z rodzicami

Piotr Bigus

Nagroda za najbardziej ekologiczną Palmę Wielkanocną

I miejsce

Tomasz Fabiś

II miejsce

Julia i Antosia Wasilewskiej

III miejsce

Marta Dąbrowska

Nagroda za awangardę w wykonaniu Palmy Wielkanocnej

I miejsce

Rodzina Olszewskich

II miejsce

Jacek i Agatka Szaniawscy

III miejsce

Sara Tomaszewska

Nagroda dla najmłodszego wykonawcy Palmy Wielkanocnej

I miejsce

Hania Rutkowska

II miejsce

Nikola, Marcin, Igor Wilk

III miejsce

Nikola Szczepańska

Nagroda dla prac zbiorowych

I miejsce

Świetlica środowiskowa „Mrowisko”

II miejsce

grupa przedszkolna „Stokrotki”

III miejsce

grupa przedszkolna „Słoneczka”

{morfeo 74}